{"id":9438,"date":"2011-10-25T23:48:38","date_gmt":"2011-10-25T21:48:38","guid":{"rendered":"https:\/\/fatihboy.com\/post\/roslyn-once-bastan-baslayalim"},"modified":"2021-06-30T11:06:15","modified_gmt":"2021-06-30T08:06:15","slug":"roslyn-once-bastan-baslayalim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihboy.com\/en\/roslyn-once-bastan-baslayalim\/","title":{"rendered":"Roslyn CTP; \u00d6nce Ba\u015ftan Ba\u015flayal\u0131m"},"content":{"rendered":"

   Roslyn CTP makale serisine<\/a> tam gaz devam edip 4. makaleye de ula\u015fm\u0131\u015fken CTP\u2019nin sevinciyle sizlere Roslyn mimarisi hakk\u0131nda ku\u015f bak\u0131\u015f\u0131 bir bilgi vermedi\u011fimi fark ettim. \u0130sterseniz bu makale serisinde daha da ilerlemeden \u00f6nce hep birlikte Roslyn nedir? bize ne ifade eder\/etmeli? g\u00f6relim, \u015f\u00f6yle bir ba\u015ftan ba\u015flayal\u0131m.<\/p>\n

\"CaaS\"<\/a><\/p>\n

   E\u011fer C#\u2019\u0131n gelece\u011finden bahsetti\u011fim sunumlar\u0131mdan birisine kat\u0131ld\u0131ysan\u0131z ya da yaz okulu \u00f6\u011frencilerimden birisiyseniz yukar\u0131daki slayt eminim ki size tan\u0131d\u0131k gelecektir. Roslyn bize derleyiciyi bir hizmet olarak (Compiler-as-a-Service, CaaS<\/em>) sunmakta diye anlatmaya ba\u015flar\u0131m bu slayt\u0131; peki nedir CaaS? Bize olan katk\u0131s\u0131, yarar\u0131 nedir? ya da bir yarar\u0131 var m\u0131?<\/p>\n

   Uzun zamand\u0131r derleyiciler biz .net geli\u015ftiricileri i\u00e7in birer kara kutuydu; haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z uygulamam\u0131za ait kaynak kodlar\u0131m\u0131z bir kap\u0131s\u0131ndan girer di\u011fer kap\u0131dan .net assembly\u2019leri olarak \u00e7\u0131kard\u0131; fakat biz aradaki s\u00fcre\u00e7 hakk\u0131nda ne bir fikir sahibi olabilirdik, ne de m\u00fcdahale edebilirdik. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde giderek ak\u0131llanarak notepad \u00e7a\u011f\u0131n\u0131 tarihin tozlu yapraklar\u0131 aras\u0131na g\u00f6men IDE\u2019ler, ak\u0131lland\u0131k\u00e7a da daha fazla ve karma\u015f\u0131k isterlerle kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131. Eklenen her bir yenilik ise art\u0131k daha iyi bir analiz ve meta veri ister duruma geldi. B\u00f6ylesi bir durumda da art\u0131k IDE\u2019ler de en az bir derleyici kadar kodu iyi analiz edebilir duruma geldi. \u00d6te taraftan, mevcut C# ve Visual Basic derleyicilerinin C++ ile yaz\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131 ger\u00e7e\u011fi vard\u0131. Bu dillerin de her ge\u00e7en g\u00fcn giderek daha karma\u015f\u0131k hale gelmesi bir s\u00fcre sonras\u0131nda C++ derleyicisinin bu karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 analiz etmesini g\u00fc\u00e7le\u015ftirmeye ba\u015flar oldu. Son olarak da geli\u015ftirilen yaz\u0131l\u0131mlar\u0131m\u0131z var tabi ki; g\u00fcn\u00fcm\u00fcz i\u015f ya\u015fam\u0131nda giderek daha dinamik hale gelmeye zorlanan uygulamalar biz yaz\u0131l\u0131m geli\u015ftiricilerin daha fazla \u201ctakla\u201d atmas\u0131na neden olmaktayd\u0131. T\u00fcm bu farkl\u0131 isterler ayr\u0131 ayr\u0131 ele al\u0131nmas\u0131 nedeniyle ortada fark\u0131nda olmadan ayn\u0131 dilleri leksikal, sentaktik ve semantik y\u00f6nden analiz eden farkl\u0131 farkl\u0131 kodlar ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. \u0130\u015fte Roslyn projesi tam da bu karma\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n i\u00e7inde do\u011fdu. Birincil amac\u0131 tek elden ve managed \u015fekilde C# ve Visual Basic dillerini leksikal, sentaktik ve semantik y\u00f6nden analiz edecek bir k\u00fct\u00fcphane olu\u015fturmak olan Roslyn projesi sayesinde art\u0131k dilleri bir derleyicinin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ile inceleyebilir oluyoruz.<\/p>\n

   Tabi ki b\u00f6ylesi b\u00fcy\u00fck bir managed k\u00fct\u00fcphane olu\u015fturulmu\u015fken bunu scripting gibi uygulamalara esneklik kazand\u0131racak farkl\u0131 y\u00f6nlerde kullanmak istenilmesi olduk\u00e7a mant\u0131kl\u0131. Dili bir derleyici gibi g\u00f6r\u00fcyor olman\u0131n verdi\u011fi g\u00fc\u00e7le daha iyi analiz ve refactor  yapabilir, kendi alan\u0131m\u0131za \u00f6zg\u00fc dilimizi (Domain Specific Language, DSL<\/em>) geli\u015ftirebilir ya da kendi kendine \u00f6\u011frenen, hatalardan ders \u00e7\u0131karak uygulamalar geli\u015ftirebiliriz. Bunlar benim akl\u0131ma gelen olas\u0131 kullan\u0131m alanlar\u0131ndan sadece bir ka\u00e7\u0131; emin ki sizin de bu konuda olduk\u00e7a g\u00fczel \u00f6rnekleriniz vard\u0131r.<\/p>\n

   Roslyn projesi incelemeye ba\u015flarken \u00f6ncelikle modern derleyicilerin kaynak kodlar\u0131n\u0131 assembly\u2019lere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc boru hatt\u0131n\u0131 (pipeline<\/em>) g\u00f6z \u00f6n\u00fcne almal\u0131y\u0131z;<\/p>\n

\"Modern<\/a><\/p>\n

   Roslyn projesi managed bir derleyici olu\u015ftururken ayn\u0131 zamanda bu derleyici boru hatt\u0131n her bir safhas\u0131n\u0131 da birer bile\u015fen olarak bizlere sunmaktad\u0131r;<\/p>\n

\"DerleyiciAPIsi\"<\/a><\/p>\n