{"id":12470,"date":"2010-03-04T11:11:00","date_gmt":"2010-03-04T09:11:00","guid":{"rendered":"\/post\/AppFabric-Caching.aspx"},"modified":"2021-06-14T17:27:33","modified_gmt":"2021-06-14T14:27:33","slug":"appfabric-caching","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/fatihboy.com\/en\/appfabric-caching\/","title":{"rendered":"AppFabric Caching"},"content":{"rendered":"

AppFabric Cache (ya da kod ad\u0131yla Velocity) \u00f6l\u00e7eklenebilir, eri\u015filebilir ve y\u00fcksek performansl\u0131 uygulamalar geli\u015ftirmek i\u00e7in sunulan harici bir da\u011f\u0131t\u0131k uygulama \u00f6nbellek platformudur. Temelde WCF u\u00e7noktas\u0131 ile eri\u015filebilen bir windows hizmeti olan AppFabric Cache, sizin yerinize verilerinizin nerede ve ne \u015fekilde tutulaca\u011f\u0131n\u0131 y\u00f6netmekle kalmay\u0131p bu i\u015flemi senkronize \u015fekilde birden fazla bilgisayar \u00fczerinde rahatl\u0131kla yapabilmekte, \u00fcstelik kodunuzda bir de\u011fi\u015fikli\u011fe ihtiya\u00e7 duymadan. Uygulamalar\u0131n\u0131zda kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131z her t\u00fcrl\u00fc veriyi (CLR nesneleri, XML, binary v.b.) harici ve da\u011f\u0131t\u0131k bir yap\u0131da \u00f6nbellekte tutabilmenize imkan veren AppFabric Caching sayesinde uygulaman\u0131z\u0131 ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131z do\u011frultusunda yatayda diledi\u011finiz kadar geni\u015fletebilme g\u00fcc\u00fcne sahip olabileceksiniz. Bu \u00f6zelli\u011fin size getirece\u011fi bir di\u011fer \u00f6nemli g\u00fc\u00e7 ise uygulaman\u0131z\u0131n y\u00fcksek eri\u015filebilirli\u011fe sahip ve hatalara kar\u015f\u0131 t\u00f6leransl\u0131 olmas\u0131d\u0131r. AppFabric Cache’in bir ba\u015fka \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi asp.net oturum sa\u011flayac\u0131 (session provider) deste\u011fi sunmas\u0131. Bu \u00f6zellikle birlikte mevcut asp.net uygulama kodunuzda de\u011fi\u015fikli\u011fe ihtiya\u00e7 duymaks\u0131z\u0131n yap\u0131land\u0131rma dosyas\u0131nda oturum sa\u011flay\u0131c\u0131 olarak AppFabric Cache’i verebilir ve size sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm avantajlar\u0131 an\u0131nda kullanmaya ba\u015flayabilirsiniz.<\/p>\n

\u00d6rnek bir senaryo \u00fczerinden AppFabric Cache’i hangi gereksinimler nedeniyle ve ne \u015fekilde kullanabilirsiniz g\u00f6rmeniz konuyu daha iyi anlaman\u0131z a\u00e7\u0131s\u0131ndan faydal\u0131 olacakt\u0131r; web tabanl\u0131 bir uygulama yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnelim. Arka planda verilerinizi bir veritaban\u0131nda saklamaktas\u0131n\u0131z. A\u015fa\u011f\u0131daki grafikte g\u00f6r\u00fclen mimaride, sunucu ve istemci taraflar\u0131 birbirinden ayr\u0131lm\u0131\u015f.<\/p>\n

\"Sistemin<\/a><\/p>\n

Uygulaman\u0131z ister IIS \u00fczerinde host edilen ve Asp.Net ile yaz\u0131lm\u0131\u015f bir web sitesi ya da bir WCF servisi, isterse de bir windows servisi olsun. Ba\u015fta sisteminiz olduk\u00e7a performansl\u0131 \u00e7al\u0131\u015facak, kullan\u0131c\u0131 isteklerine h\u0131zl\u0131ca yan\u0131t verecektir.<\/p>\n

Zamanla sisteminizin pop\u00fcleritesi artacak ve yukar\u0131daki mimari ile istekleri kar\u015f\u0131layamayacak duruma geleceksiniz.<\/p>\n

\"Gelen<\/a><\/p>\n

Bu yeni durum kar\u015f\u0131s\u0131nda sisteminize yat\u0131r\u0131m yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnelim, iki yeni sunucu eklenmesiyle birlikte bir load-balancer arkas\u0131nda toplamda \u00fc\u00e7 sunucu ve bir veritaban\u0131 ile hizmet veriyorsunuz.<\/p>\n

Bu yeni mimari ile birlikte daha \u00f6nceden hesaplamad\u0131\u011f\u0131n\u0131z s\u0131k\u0131nt\u0131lar ya\u015famaya ba\u015flad\u0131n\u0131z. Uygulaman\u0131z \u00f6rne\u011fin bir asp.net uygulamas\u0131 ise oturum bilgilerini sunucular\u0131n\u0131z aras\u0131nda payla\u015ft\u0131ramad\u0131\u011f\u0131n\u0131z i\u00e7in gelen bir istemci oturumu boyunca ayn\u0131 sunucu taraf\u0131ndan hizmet g\u00f6rmek zorunda. Bu durumda, sisteminizde bulunan load-balancer ger\u00e7ek anlamda y\u00fck\u00fc da\u011f\u0131tamaz duruma gelmi\u015ftir. \u00dcstelik gelen yo\u011fun istekler sonras\u0131 b\u00fcy\u00fcyen sisteminizde veritaban\u0131 da sizin i\u00e7in ba\u015fta d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczden \u00e7ok daha \u00f6nemli bir kaynak haline geldi ve bu kayna\u011fa yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z her ekstra eri\u015fimle birlikte uygulaman\u0131z yava\u015flar oldu. T\u00fcm bunlar\u0131n yan\u0131nda peki ya sunuculardan birisi aniden bozulursa? ya da bir sunucudaki asp.net uygulaman\u0131z olu\u015fan bir hatadan dolay\u0131 yeniden ba\u015flar ve oturum bilgileri kaybolursa? Bu durumda en iyi ihtimalle bile kullan\u0131c\u0131 memnuniyetini kaybedece\u011finiz i\u00e7in bir kay\u0131p s\u00f6z konusu olacakt\u0131r; kald\u0131 ki k\u00f6t\u00fc ihtimallerde \u00f6nemli verilerin kayb\u0131 dahi s\u00f6z konusu olabilir.<\/p>\n

Yeni mimarideki belki de en \u00f6nemli problem, yukar\u0131da da belirtti\u011fim gibi, gelen isteklerin yo\u011funlu\u011funda her gelen istekte \u00e7ok \u00f6nemli bir kaynak olan veri taban\u0131na gidilmesi sistemde yava\u015flamalara neden olacakt\u0131r. Veriniz b\u00fcy\u00fcd\u00fck\u00e7e yap\u0131lan sorgular\u0131n maliyeti giderek daha fazla artacak ve sonu\u00e7 kullan\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131za sistem yava\u015fl\u0131klar\u0131 olarak yans\u0131yacakt\u0131r. Bu problemin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc ise hem mimari, hem maliyet a\u00e7\u0131s\u0131ndan olduk\u00e7a k\u00fclfetlidir. Baz\u0131 durumlarda bu problemin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc o kadar maliyetli olabilir ki, yeni bir m\u00fc\u015fteri kabul etmemek bile size mant\u0131k gelmeye ba\u015flar.<\/p>\n

Bu durumda \u00f6ncelikli ihtiyac\u0131n\u0131z t\u00fcm sunucular\u0131n\u0131zla pay\u015fal\u0131cak bir yap\u0131da ve veri kayb\u0131na neden olmayacak \u015fekilde oturum bilgilerinin tutulmas\u0131. Ayn\u0131 \u015fekilde s\u0131k eri\u015fim yap\u0131lan verilerin (\u00f6rne\u011fin \u00fcr\u00fcn katalo\u011funun) haf\u0131zada tutulmas\u0131yla sistemin daha h\u0131zl\u0131 yan\u0131t vermesinin sa\u011flanmas\u0131 gereklidir.<\/p>\n

B\u00f6ylesi bir ihtiyaca y\u00f6nelik kod geli\u015ftirmek hem zaman\u0131n\u0131z\u0131 alacakt\u0131r hem de as\u0131l hedefinizden sapman\u0131za ve ek maliyetler olu\u015fmas\u0131na neden olacakt\u0131r. \u0130\u015fte tam da bu noktada AppFabric Caching sahneye \u00e7\u0131kmakta.<\/p>\n

\"AppFabric<\/a><\/p>\n

Mimarinizin en ba\u015f\u0131ndan AppFabric Caching ile tasarlanmas\u0131 ile birlikte s\u0131k eri\u015fimi olan bilgilerinizi ve oturum bilgilerinizi \u00f6nbellek k\u00fcmesine alabilir, bu sayede hem yatayda geni\u015fletilebilirlik kazan\u0131r hem de sistem performans\u0131n\u0131z\u0131 artt\u0131rm\u0131\u015f olursunuz. \u00d6rne\u011fin, bir al\u0131\u015f-veri\u015f sitesinde her gelen istekte \u00fcr\u00fcn\/fiyat katalo\u011funun yeniden olu\u015fturulmas\u0131 yerine ilk istekte hesaplayarak sonraki istekler i\u00e7in \u00f6nbellekte tuturak buradan sunulmas\u0131n\u0131n performans\u0131 artt\u0131raca\u011f\u0131 a\u015fikard\u0131r. \u00dcstelik dilerseniz AppFabric Cache’e att\u0131\u011f\u0131n\u0131z verileri birbirinden yal\u0131tabilirsiniz; ki bu sayede sistem g\u00fcvenirli\u011fi de artt\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olacakt\u0131r.<\/p>\n

AppFabric Cache y\u00fcksek eri\u015filebilirlik sunmak amac\u0131yla verilerinizi \u00f6nbellek i\u00e7erisinde bulunan sunucular aras\u0131na da\u011f\u0131tmaktad\u0131r. Y\u00fcksek eri\u015filebilirlik i\u00e7in verilerinizin ayn\u0131 anda birden fazla sunucuda kopyas\u0131 bulunabilir; fakat bu sunuculardan sadece birisini birincil olarak veriden sorumludur. K\u00fcme i\u00e7erisindeki t\u00fcm sunucular birbirlerinden haberdar ve birbirlerini takip etmektedir. Sunuculardan birisinin herhangi bir sebeple eri\u015felemez duruma gelmesi halinde k\u00fcme i\u00e7erisindeki di\u011fer bir sunucu eri\u015filemeyen sunucudaki veriler i\u00e7in birincil sorumlu haline gelerek veri kay\u0131ps\u0131z \u015fekilde sistemin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r.<\/p>\n

Verileriniz \u00f6nbellek k\u00fcmesinde anahtar-de\u011fer ikilisi \u015feklinde tutulmaktad\u0131r. Programsal olarak herhangi bir anahtar i\u00e7in de\u011fer de\u011fi\u015fimleri takip edilebilece\u011fi gibi bir \u00f6nbellek i\u00e7indeki t\u00fcm de\u011fi\u015fiklikler de takip edilebilir.<\/p>\n

AppFabric Cache k\u00fcmesinin y\u00f6netimi ise bizlere sunulan PowerShell komutlar\u0131 \u00fczerinden yap\u0131labilmektedir. PowerShell komutlar\u0131 ile \u00f6nbellek i\u00e7erisinde nesnelerin ya\u015fam \u00f6m\u00fcrleri, yedeklerinin bulunmas\u0131 gibi bilgilere eri\u015filebilir\/d\u00fczenleyebilinir. Bunun yan\u0131nda \u00f6nbellek k\u00fcmesi yetkileri d\u00fczenlenebilir, k\u00fcmeye yeni \u00f6nbellek sunucusunun eri\u015fimi sa\u011flanabilir.<\/p>\n

AppFabric Cache’in Beta 2 s\u00fcr\u00fcm\u00fc ile gelen
\nyeni bir \u00f6zelli\u011fi ise performans monit\u00f6r\u00fc \u00fczerinden \u00f6nbellek durumunun takip edilebilmesi. Bu \u00f6zellik sayesinde anl\u0131k yap\u0131lan okuma yazma istekleri, \u00f6nbellekte tutulan nesne boyutlar\u0131 v.b. sisteminizi takip etmenizi kolayla\u015ft\u0131ran bilgilere anl\u0131k ve h\u0131zl\u0131 \u015fekilde ula\u015fabileceksiniz.<\/p>\n

Yukar\u0131da detayl\u0131 olarak anlatt\u0131\u011f\u0131m AppFabric Cache\u2019in sundu\u011fu avantajlar \u00f6zet olarak \u015fu \u015fekilde s\u0131ralanabilir;<\/p>\n